Từ tầm nhìn đến hành trình thực thi – TP.HCM sẽ phát triển đô thị thông minh như thế nào để công nghệ thực sự phục vụ con người?

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh Thành phố vừa ban hành Quyết định số 4714/QĐ-UBND ngày 29/7/2026 phê duyệt Đề án Phát triển đô thị thông minh TP.HCM giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045. Các tham luận và ý kiến trao đổi tại hội thảo tập trung vào những vấn đề thiết thực trong quá trình cụ thể hóa Đề án, từ dữ liệu, quy hoạch, công nghệ, nhà ở, BIM đến TOD và chất lượng sống của người dân.

Dự hội thảo có Ông Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố; TS.KTS Trần Quốc Thái, Cục trưởng Cục Phát triển đô thị, Bộ Xây dựng; Ông Lê Hoàng Trung, Phó Cục trưởng Cục Phát triển đô thị – Bộ Xây dựng, ông Trần Quang Lâm – Giám đốc Sở Xây dựng, Ông Lê Như Thạch, Chủ tịch Hội Khoa học Kỹ thuật Xây dựng cùng hơn 250 đại biểu là chuyên gia, kiến trúc sư, kỹ sư, nhà quản lý, doanh nghiệp và đại diện các hội nghề nghiệp, tổ chức khoa học – kỹ thuật và các cơ quan thông tấn, báo chí.

Phát biểu khai mạc, Ông Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh khát vọng đưa TP.HCM vào Top 50 đô thị thông minh trên thế giới vào năm 2030 và hướng tới trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực châu Á – Thái Bình Dương vào năm 2045. Thành phố xác định người dân và doanh nghiệp là trung tâm, dữ liệu là nền tảng quan trọng trong quá trình vận hành đô thị.

Phát biểu định hướng từ Bộ Xây dựng , TS.KTS Trần Quốc Thái, Cục trưởng Cục Phát triển đô thị, nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tư duy “ứng dụng công nghệ” sang “quản trị dựa trên dữ liệu”. Theo đó, dữ liệu cần được xem như một dạng hạ tầng thiết yếu của đô thị; công nghệ, AI hay bản sao số là công cụ hỗ trợ, còn hiệu quả cuối cùng phải được đo bằng chất lượng sống của người dân và sự thuận lợi của doanh nghiệp.

Các tham luận tại hội thảo tiếp tục mở rộng góc nhìn về đô thị thông minh. Sở Quy hoạch – Kiến trúc Thành phố đề cập việc xây dựng nền tảng dữ liệu dùng chung, bản đồ đô thị tích hợp và tăng cường phối hợp liên ngành. Đại diện Tập đoàn Bcons chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng BIM, IoT, BMS và Digital Twin trong quản lý dữ liệu, thiết kế và vận hành công trình. Các chuyên gia đến từ Singapore và Nhật Bản giới thiệu kinh nghiệm về nhà ở vừa túi tiền, nhà ở thông minh và mô hình TOD, trong đó nhà ở, giao thông, thương mại, tiện ích công cộng và không gian xanh được kết nối đồng bộ.

Tại phiên thảo luận, các chuyên gia và đại diện cộng đồng xây dựng tập trung vào cơ chế phối hợp Nhà nước – doanh nghiệp – trường đại học, chia sẻ dữ liệu, thử nghiệm các mô hình mới và xây dựng hệ thống chỉ số đo lường hiệu quả đô thị thông minh.

Một ý kiến đáng chú ý tại hội thảo là đề xuất lựa chọn 1-2 khu vực để thí điểm mô hình đô thị thông minh trong thực tế, đánh giá sau 1-2 năm trước khi nhân rộng. Cùng với đó là xây dựng bộ KPI chung để đo lường bằng những kết quả cụ thể như mức độ hài lòng của người dân, thời gian di chuyển, chi phí vận hành, tình trạng ngập, tiêu thụ năng lượng và nước.

Đáng chú ý, các nội dung về công nghệ được đặt trong mối liên hệ trực tiếp với phát triển nhà ở và chất lượng sống. Giám đốc Sở Xây dựng Trần Quang Lâm cho rằng đô thị thông minh cần được tích hợp xuyên suốt từ quy hoạch, thiết kế, công nghệ thi công, vật liệu xanh, năng lượng tái tạo, xử lý nước thải đến quản lý vận hành.

Qua các tham luận và trao đổi, hội thảo cho thấy xây dựng đô thị thông minh không chỉ là câu chuyện về công nghệ, mà là quá trình đổi mới phương thức quản trị, kết nối dữ liệu và nguồn lực, nhằm tạo ra những không gian sống xanh, an toàn, tiện nghi, hiệu quả và bền vững hơn.